Зүрхний хавдарууд

Зүрхний хавдарууд

·        Зүрхний хавдарууд нь анхдагч (хоргүй, хортой) юмуу үсэрхийллийн байж болно

·        Анхдагч зүрхний хавдаруудын дийлэнхи нь (75-80%) хоргүй бөгөөд эмчлэгдэх боломжтой байдаг

Төрөл

Анхдагч хоргүй

·        Миксома (ихээхэн түгээмэл хоргүй хавдарууд нь (30%) насанд хүрсэн хүн амд тохиолдоно)

·        Хөхлөгийн фиброэластома (10%)

·        Липома (10%)

·        Фиброма (4%)

·        Рабдомиома (насанд хүрэгчидэд 8.5%, хүүхдүүдэд тохиолддог хамгийн түгээмэл хоргүй хавдар) нь зүүн ховдолыг бодвол баруун ховдолд илүү түгээмэл тохиолдоно

Ходоод гэдэсний дээд замын цус алдалт: Оношлогоо

Анамнез
Ходоод-гэдэсний замын цус алдалт илэрсэн хүмүүсийн эхний үнэлгээг хийхэд өвчтөний анамнез болон бодит үзлэг шийдвэрлэх мэдээллийг олгодог.
Асуумжид гематамези (кофе шиг хүрэн зүйлээр бөөлжих) болон мелена (ялзарсан мэт үнэртэй хараар баах) зэрэгтэй холбоотой сульдаж ядрах, толгой эргэх, синкопи зэрэг өөрчлөлтүүд багтана. 
Заримдаа ходоод-гэдэсний дээд замын цус алдалт нь гематошези (цустай баас), улаавтар өнгөтэй баах зэргээр илрэх ба энэ үед дээд замын том их хэмжээний цус алдалтыг сэжиглэнэ.
Өвчтөнүүд диспепси, шархлаат өвчин, эрт цадах, NSAID юмуу аспирин хэрэглэж байсан гэх анамнезтай байж болно. Ойрын хугацаанд аспирин хэрэглэсэн өгүүлэмжтэй бол өвчтөнд ялтасын адгези үүсгэх чадвар муудсаны улмаас цусархаг диатез бүхий NSAID-ийн гастропатийг сэжиглэнэ. 

Үргүйдэл: Ерөнхий ойлголт ба шалтгаан

Ерөнхий ойлголт
Үргүйдэл гэдэг нь 1 жилийн турш ямар нэг хамгаалах арга хэрэгсэл хэрэглэлгүй бэлгийн харьцаанд орж байгаа боловч жирэмслэхгүй байхыг (шалтгаанаас үл хамаарч) хэлнэ. Үргүйдэлд нөхөн үржихүйн насны хосуудын ойролцоогоор 10-15% нь өртсөн байдаг. Нийт тархалт сүүлийн 50 жилд тогтвортой байгаа боловч шалтгаан хийгээд өвчтөний насны хувьд шилжилт хөдөлгөөн тохиолдож байгаа юм. Эмэгтэйн нас нэмэгдэх тусам үргүйдэлийн тохиолдох магадлал нэмэгдэж байдаг.

Үржих чадвартай байна гэдэг нь нөхөн үржих, үр тогтоох чадвартай байхаар тодорхойлогдоно. Энэхүү ойлголт нь жирэмслэх магадлал (сар бүр жирэмслэх боломж) болон хүүхэд төрүүлэх магадлал гэсэн ойлголтуудаас ялгаатай. Жирэмслэх магадлал нөхөн үржихүйн насны хүн амд тогтмол байх ба ойролцоогоор сар бүр 0,22 байна. Хүүхэд төрүүлэх магадлал сар бүр 0,15-0,18 байдаг.

Эрдэмтэд зүрхний булчингийн аминд аюултай үрэвсэлийн шалтгааныг илрүүлжээ

Германы Хавдарын Судалгааны Төв (Deutsches Krebsforschungszentrum, DKFZ)-ийн эрдэмтэд Нэгдсэн Улсын эрдэмтэдтэй хамтран зүрхний булчингийн үрэвслийн шалтгаан нь өвөрмөц төрлийн дархлааны эсүүдийн довтолгоон болдогийг тогтоожээ. Эдгээр дархлааны эсүүд нь өөрийн биемахбодийн эд рүү довтолдог ба учир нь тэд боловсрох явцдаа зөвхөн зүрхний булчинд илэрдэг уургийн эсрэг тэвчил үүсч чаддаггүй ажээ.

Зүрхний булчингийн үрэвсэл юмуу миокардит зэрэг нь ихэнхдээ аминд аюултай зүрх томролын урьдал хүчин зүйл болдог. Олон тохиолдолд найдаж болох сүүлийн эмчилгээ нь зүрх шилжүүлэн суулгах байдаг. Олон жилийн туршид анагаах ухааны баримт нотолгоонууд энэхүү аюултай үрэвсэл нь аутоиммун урвал буюу дархлаа тогтолцоо өөрийн биемахбод руу довтолсноос шалтгаалдаг гэж үзэж байгаа юм.

Судасны эмгэг: Салад яагаад хэрэгтэй вэ?

Цусны эргэлтийн системийн эмгэг буюу судасны эмгэг хөгжингүй орнуудад түгээмэл бөгөөд зүрхний дайрлага, харвалт, гэнэтийн үхэл зэрэгт хүргэдэг. Эдгээр эмгэгүүдэд зориулагдсан судас залгах мэс засал болон ангиопласти зэрэг эмчилгээнүүд байдаг ч эдгээр нь судасны гэмтэлийг өдөөж улмаар цусны судасны эсүүдийн хэт их пролиферацийг бий болгож цусны урсгал саатахад хүргэдэг. Азотын оксид (NO) нь судасны гөлгөр булчингийн эсүүдийн агшилт хийгээд эрүүл байдлыг хангахад чухал үүрэгтэй молекул бөгөөд олон тооны судалгаагаар судсан дахь эмгэг өөрчлөлт NO буурахтай холбоотой болохыг харуулсаар байна.

NO нь аргининаас нитрик оксид синтетаза (NOS) энзимийн тусламжтай нийлэгждэг. Brian Zuckerbraun болон түүний багийнхан (University of Pittsburgh, Pittsburgh, Pennsylvania)-ны шинэ судалгаагаар харханд судасны гэмтэл үүссэний дараа NOS-ийн зам тасалддаг болохыг тодорхойлж нитратаас NO үүсгэх хоёрдогч зам бий болдогийг тогтоожээ. Улмаар судасны гэмтэл үүсгэхээс өмнө нэмэлтээр нитрат бүхий хүнсээр хооллосон хархнуудад гэмтэлийн тархалт илэрхий хязгаарлагдаж байсан бол нитрат бага хүнсээр хооллосон хархнуудад судасны гэмтэл гүнзгий явагдаж байсан ажээ. Хамтрагчид болох John Cooke болон Yohannes Ghebremariam (Stanford University in Stanford, California) нарын дурьдсанаар хоолны дэглэм дахь энэхүү нитратын түвшин өндөр байдал нь ногоон навчаар баялаг хоол судсанд ач тустай байдгийг тайлбарлах нэгэн тайлбар гэжээ. Хэдий тийм ч өндөр тун бүхий хүнсний нэмэлт нь карциноген молекулуудыг үүсгэж болохыг анхааруулсан байна.